اختلاس كرده بود نظام الملك در مخاطبهء او اشاره به مثل گاو طوس كرده گويد : از سر بنه اين نخوت گاوسى را * بگذار بجبرئيل طاوسى را اكنون همه صوفيان فردوسى را * بازآر و دگر گاو مخوان طوسى را . انتهى . و در شرح حال خواجه نصير الدين طوسى آمده است : كه او در مدت بيست سال كتابى تصنيف كرد در مدح اهل بيت پيغمبر صلوات اللّه عليه پس از آن كتاب ببغداد برد كه به نظر خليفهء عباسى رساند زمانى رسيد كه خليفه با ابن حاجب در ميان شط بغداد بتفرج و تماشا اشتغال داشتند محقق طوسى كتابرا نزد خليفه گذاشت خليفه آن را بابن حاجب داد چون نظر ابن حاجب ناصبى بمدايح آل اطهار پيغمبر صلوات اللّه عليهم افتاد آن كتاب را به آب انداخت و گفت اعجبنى تلمه . يعنى خوش آمد مرا از بالا آمدن آب در وقتى كه اين كتاب را به آب انداختم پس از آنكه از آب بيرون آمدند محقق طوسى را طلبيدند ابن حاجب گفت آخوند اهل كجائى گفت از اهل طوسم ابن حاجب گفت از گاوان طوسى يا از خران طوس خواجه فرمود از گاوان طوسم . ابن حاجب گفت شاخ تو كجاست . خواجه گفت شاخ من در طوس است ميروم و آن را ميآورم خواجه با نهايت ملال خاطر روى بديار خويش نهاد . چون هلاكو خليفه را كشت خواجه كس فرستاد ابن حاجب را حاضر ساختند و نزد سلطان و خواجه بردند در پيش روى ايشان بايستاد خواجه بابن حاجب خطاب كرد كه من با تو گفته بودم كه من از گاوان طوسم و شاخ خود را ميآورم اكنون شاخ من اين پادشاه است . نقل به اختصار از قصص العلماء . اشاره : گاو عنبر فكن از طوس بدست آرم ليك * بحر اخضر نه بعمان بخراسان يابم . خاقانى . گاو على دوستى است . نظير : گاو حاج ميرزا آقاسى است . گاو عنبر برهنه تن پيوست خر بربط بريشمين افسار . خاقانى . گاو كى داند كه در گل گوهر است . . . كان بليس از متن طين كور و كر است . ) مولوى . گاو لوزينه چه داند . رجوع به : خر چه داند . . . ، و رجوع به : آنكه بىچشم است . . . شود . گاو لوزينه نداند لوزينه گياش گوارد . تمثل : گاو را گرچه گيانيست چو لوزينهء تر * بگوارد به همه حال ز لوزينه گياش . ناصر خسرو . گاومان دو گوساله زائيده است . رجوع به : گاوش زائيده است ، شود . گاومان زائيده است . ضرر و يا خرجى متوجه ما شده است . و رجوع به : گاوش زائيده است شود . گاوم است و آبم است و نوبت آسيابم است . نظير : گاوم ميزايد آبم ميآيد زنم هم دردش است . رجوع به : آبم است و . . . ، شود .